Değerli Okurlarım,
Günlük yaşamın önemli bir bölümünü geçirdiğimiz iş yerinde rekabeti, etkinlik ve verimlilik baskısını, yıldırma, bezdirme davranışlarını, stresi, kişisel hırsları sıklıkla görmekteyiz. İş yerinde şiddet olarak adlandırılabilecek davranış çeşitlerinin tamamını içeren bir açıklama yapmak ve bu davranışların sınırını çizmek oldukça zor. Son yıllarda, şiddet eylem ve davranışlarının kamu kurumlarında ve özel işletmelerde önemli bir sosyal tehdit unsuru olduğunu, büyük ve önemli bir sorun olarak karşımıza çıktığını kabul etmek gerekmektedir.
Kamu iş yerlerinde şiddet, kurum sağlığını ve çalışma huzurunu olumsuz yönde etkileyen toplumsal ve sosyal bir olgu oldu. Çünkü bu eylem ve davranışlar, ahlaki değerler ve toplumsal değerleri de yıpratan ve bunların aşınmasına yardım eden kötü bir araç olabilmektedir. Bu gibi eylem ve davranışlardan biri de cinsel taciz olgusudur.
Cinsel taciz; elle sarkıntılık yapma, cinsel içerikli şakalar yapma, cinsel içerikli imalarda bulunma vb. davranışlardır.
Kamu kurum ve kuruluşlarında cinsel taciz olamaz ya da cinsel taciz yok diyebilir miyiz?
2017 yılında yaptığım bilimsel araştırmadan elde ettiğim cinsel tacize ilişkin veriler, kamu iş yerlerinde cinsel taciz olgusuna da rastlandığını göstermektedir. Anket uygulamasında konuya ilişkin şu sorular sorulmuştu:
- Son bir yılda çalıştığınız kurumda şiddete maruz kaldınız mı?
- Ne türlü şiddete maruz kaldınız? (fiziksel şiddet, psikolojik şiddet, cinsel taciz)
- Çalıştığınız kurumda cinsel taciz olayı (var, yok, bilmiyorum işaretleyiniz)
- Son bir yılda çalıştığınız kurumda şiddete ne sıklıkta maruz kaldınız/kalıyorsunuz?
- Size şiddeti uygulayanlar kaç kişiydi?
- Size şiddeti kim/kimler uyguladı? (Birden çok seçenek işaretlenebilir, mesai arkadaşım/arkadaşlarım, Amirim, Hizmet alan kişi/kişiler, Hizmet alan kişinin yakınları, Yabancı kişi/kişiler).
- Size uygulanan şiddete nasıl karşılık verdiniz?
- Çalıştığınız kurumda maruz kaldığınız şiddeti gizlediyseniz bunun nedeni nedir?
- Maruz kaldığınız şiddet önlenebilir miydi?
Yukarıda sorulan sorulardan cinsel taciz olgusuna verilen yanıtlardan elde edilen veriler, kamu iş yerlerinde cinsel tacizin varlığını göstermektedir. Araştırmaya katılan 2860 kamu çalışanının 81’i kamu iş yerinde cinsel tacizin varlığından söz etmektedir. 81 sayısını; küçük bir sayı gibi görünse de, kamu iş yerlerindeki cinsel taciz olgusunun varlığını kanıtlayan önemli bir rakam olarak kabul etmek gerekmektedir.
Cinsel taciz ile ilgili sorulara var yanıtını vermeyenler (yani yok ya da bilmiyorum gibi yanıt verenler) düşünüldüğünde 81 sayısı, kamuda cinsel taciz olgusunun varlığı için yadsınamayacak bir değeri göstermektedir. Bu halde bile her 100 çalışandan 3’ünün cinsel taciz gördüğü anlaşılmaktadır.
Şiddet sıklığı, uygulayanlar, gizleme, önlenme vb. sorulara verilen yanıtlar ise cinsel taciz olgunun varlığını vurgulayan ve destekleyen veriler olmuştur.
Şiddetin olmadığı bir çalışma ortamı, bir iş yaşamı sağlanamaz mı?
Bu toplumun bireyleri olarak şiddetsiz bir toplum özlemini duyuyoruz…
Sonraki yazımın konusu, “Kamuda Psikolojik Şiddet Olgusu-Mobbing” olacaktır.
Yaşayacağımız bütün günlerimiz aydınlık olsun.
İletişim: bilgesay.haluk@gmail.com
