Değerli Okurlarım,
Yaptığım bilimsel araştırmanın en zor yanının anket sorularının hazırlanması, uygulanması ve değerlendirilmesi olduğunu daha önceki yazımda belirtmiştim.
Proje Danışmanım Prof. Dr. Kayıhan Pala ile projemin kapsamı ve çalışma yöntemi üzerinde görüş alışverişinde bulunurken, kamu kurumlarında çalışan personel için anket uygulamayı düşündüğümü, sonuç alınacak anket sayısı için 300-500 aralığının anlamlı olacağı yönünde görüş birliğine vardığımızı da yazmıştım.
Çalışmanın bu sürecinde, kamu iş yerlerinde şiddet konusunda önemli sayısal verilere ulaşacak sorular hazırlamam gerekiyordu. Nitekim 35 sorudan oluşan bir anket formu hazırladım. İlk 7 soru kişisel bilgileri içeriyordu. Ankette ayrıca iş yeri şiddetine, iş yeri düzenleme ve önlemlere ilişkin 26 soru ile görüş ve önerilere ilişkin 2 soru yer aldı.
Anket formunun başına “Anket sorularına verilen yanıtlar sadece bilimsel amaçlarla kullanılacaktır. Bu nedenle yanıtların doğruluğu büyük önem taşımaktadır. Ankette Adı-Soyadı sorusu yer almamaktadır. Araştırmaya katılanların yanıtları ise kesinlikle gizli tutulacaktır” açıklamasını yaptım.
Kişisel bilgileri içeren sorular şunlardı:
- Yaşınız:
- Cinsiyetiniz: (Erkek, Kadın)
- Medeni durumunuz: (Bekar, Evli, Eşi ölmüş, Eşinden ayrılmış/boşanmış)
- Eğitim durumunuzu en son bitirdiğiniz okulu dikkate alarak işaretleyiniz: (İlkokul Mezunu, Ortaokul/İlköğretim mezunu, Lise, Ön lisans, Lisans, Yüksek lisans)
- Hangi kurumda ve kurumun hangi biriminde çalışıyorsunuz?
- Bu kurumda kaç yıldır çalışıyorsunuz?
- Şu andaki işinizde göreviniz/pozisyonunuz nedir, işaretleyiniz. (İşçi, Sözleşmeli, Memur, Ara kademe yöneticisi, Üst kademe yöneticisi, Diğer)
Ankette yer alan diğer sorulardan bazıları da şunlardı:
- Son bir yılda çalıştığınız kurumda şiddete maruz kaldınız mı?
- Ne türlü şiddete maruz kaldınız? (Fiziksel şiddet, Psikolojik şiddet, Cinsel taciz)
- Size şiddeti kim/kimler uyguladı? (Mesai arkadaşım/arkadaşlarım, Amirim, Hizmet alan kişi/kişiler, Hizmet alan kişinin yakınları, Yabancı kişi/kişiler, Diğer)
- Son bir yılda çalıştığınız kurumda başkalarının şiddete maruz bırakıldığına tanık oldunuz mu?
- Size göre kamu iş yerlerinde fiziksel, psikolojik şiddetin ve cinsel tacizin var oluşunun en önemli üç nedeni nedir?
- Size göre kamu iş yerlerinde şiddeti önlemek ve azaltmak için ne yapılmalıdır?
Anketi nasıl uygulayacaktım? Bilimsel bir çalışma olması ve kamu personelini ilgilendirmesi nedeniyle önce Bursa Valiliği’nden izin almalıydım. Bursa Valiliği’nden gerekli onayı aldıktan sonra anket formu çoğaltıldı. Kimlere ve nasıl gönderileceği konusu üzerinde seçenekler aradım, araştırdım. Sonunda kolaylık sağlayacağı için İl Planlama ve Koordinasyon Müdürlüğü eşgüdümünde kamu kurum ve kuruluşlarına gönderilmesi yöntemi üzerine görüşmeler yaptım. Destek sağlanınca Valilik aracılığıyla kamu kurum ve kuruluşlarına gönderildi. Bu yöntem anket formlarının kısa sürede yanıtlanmış haliyle dönüşünü sağladı.
Hangi kuruluşlara gönderilmişti? 36 bölge ve il kuruluşuna, 19 yerel yönetim kuruluşuna ve Kaymakamlıklar aracılığıyla 14 ilçede ilçe kuruluşlarına. Tahminimin çok üzerinde tam 2860 anket formu yanıtlandı.
2860 sayısı, bilimsel bir çalışma için oldukça önemli ve verimli bir çalışmaya veri oluşturmaktaydı. Anket sonuçlarının değerlendirilmesi süreci de uzun bir zaman aldı. Çünkü 2860 kişinin 35 soruya verdikleri yanıtlar değerlendirilecekti. Soru ve yanıtlar, Uludağ Üniversitesinde bilgisayara yüklenen lisanslı bir istatistiki değerlendirme programına aktarıldı ve sayısal veriler elde edildi. Sonuçta elde ettiğim bu veriler, araştırma konum için önemli ve değerli verilerdi.
Anket sonuçlarından elde edilen veriler, sonraki yazılarımda önce fiziksel şiddet, sonra cinsel taciz ve ardından psikolojik şiddet olgusu başlığı altında değerlendirilecektir.
Yeni yürürlüğe giren Sağlıkta Şiddet Yasası, kamuda fiziksel şiddet olgusunun yalnızca bir ayağına neşter olmuştur. Oysa tüm kamu kurumlarında var olan şiddeti önleyici kapsamlı bir yasanın gerekliliği ortadadır.
Yaşayacağımız bütün günlerimiz aydınlık olsun.
İletişim: bilgesay.haluk@gmail.com